Estonya e-Residency, dijital girişimciler arasında hak ettiği bir üne sahip. Tamamen çevrimiçi bir dijital kimlik, AB içinde geçerli elektronik imza ve uzaktan yönetilebilen bir şirket — hepsi gerçek.
Ancak Estonya'nın en çok konuşulan özelliği olan "%0 kurumlar vergisi" bir muafiyet değil, bir ertelemedir. Kâr şirkette durduğu sürece vergi doğmaz; parayı çıkardığınız anda oran devreye girer. Bu ayrım, Estonya'nın sizin için doğru seçim olup olmadığını belirleyen tek en önemli faktör.
Bu rehberde Estonya OÜ ile İngiltere limited şirketini maliyet, vergi, KDV, idari yük ve bankacılık açısından karşılaştırdık. İngiltere'de şirket kurmak ile Estonya arasında karar vermeden önce bilmeniz gerekenler burada.
Hızlı Karşılaştırma
| Kriter | 🇬🇧 İngiltere Ltd | 🇪🇪 Estonya OÜ |
|---|---|---|
| 1. yıl toplam maliyet | ~£150 – £250 | ~€615 – €815 |
| Yıllık masraf | ~£130'dan başlar | ~€230 – €800 |
| Kurumlar vergisi | %19 – %25 (her yıl) | %0 (dağıtmazsanız) / ~%22 (dağıtırsanız) |
| KDV oranı | %20 | %24 |
| KDV kayıt eşiği | £90.000 | €40.000 |
| Kuruluş süresi | 24–48 saat | 4–6 hafta (e-Residency dahil) |
| Ön koşul | Yok | e-Residency kartı gerekir |
| Yerel irtibat kişisi | Gerekmez | Zorunlu |
| Beyan sıklığı | Yılda 1 | Aylık + yıllık |
| AB üyeliği | Hayır (Brexit sonrası) | Evet — AB, Euro, Schengen |
| İkamet izni yolu | Yok | Var (startup / yatırım vizesi) |
Kuruluş Maliyeti
İngiltere
Companies House dijital kuruluş harcı £100. Kayıtlı ofis adresi ve hizmet sağlayıcı bedeliyle birlikte £150–£250 aralığında bir başlangıç maliyeti çıkar. Ön koşul yok, doğrudan başvurabilirsiniz.
Estonya
Estonya'da iki aşamalı bir süreç var: önce e-Residency, sonra şirket.
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| e-Residency başvuru harcı | €150 | Tek seferlik, kart 5 yıl geçerli |
| Teslim yeri ek ücreti | €30 – €50 | Tallinn dışı teslim noktaları için |
| OÜ tescil harcı | €265 | Çevrimiçi. Noter üzerinden €200 |
| Yasal adres + irtibat kişisi | €200 – €400 | Yıllık. Yönetim kurulu Estonya dışındaysa zorunlu |
| Sermaye | €0,01 | 2023'ten beri sembolik |
| 1. yıl toplam | ~€615 – €815 | Muhasebe hariç |
Yani Estonya, İngiltere'nin yaklaşık üç-dört katı bir başlangıç maliyeti getiriyor. Ayrıca e-Residency başvurusunun sonuçlanması 3–5 hafta sürüyor ve kartı almadan şirket kuramıyorsunuz.
Vergi: "%0" Ne Anlama Geliyor?
Bu bölüm yazının en önemli kısmı.
Estonya'nın modeli: erteleme
Estonya, kurumsal kârı elde edildiğinde değil, dağıtıldığında vergilendirir. Kâr şirkette kaldığı ve yeniden yatırıma yönlendirildiği sürece kurumlar vergisi doğmaz. Bu, AB içinde gerçekten benzersiz bir modeldir.
Ancak parayı temettü olarak çıkardığınızda 22/78 oranı uygulanır. Bu formül net dağıtım tutarı üzerinden hesaplanır ve pratikte brüt kârın yaklaşık %22'sine denk gelir.
Not: 2025 başında %14'lük indirimli düzenli temettü oranı kaldırıldı. 2026 için %24'e çıkış planlanmıştı ancak Aralık 2025'te iptal edildi; oran %22'de kaldı.
Karşılaştırmalı hesap
£100.000 (yaklaşık €117.000) kâr eden bir şirket, kârın tamamını sahibine aktarmak isterse:
| Senaryo | Şirket düzeyinde vergi | Elde kalan |
|---|---|---|
| 🇬🇧 İngiltere — kâr dağıtılıyor | %22,75 (marginal relief ile) | ~£77.250 |
| 🇪🇪 Estonya — kâr dağıtılıyor | ~%22 (22/78 formülü) | ~€91.000 |
| 🇬🇧 İngiltere — kâr şirkette kalıyor | %22,75 (yine ödenir) | ~£77.250 şirkette |
| 🇪🇪 Estonya — kâr şirkette kalıyor | %0 | ~€117.000 şirkette |
Tablo net bir sonuç veriyor:
- Parayı çıkaracaksanız iki ülke birbirine çok yakın. Estonya'nın %22'si ile İngiltere'nin %19–%25 aralığı arasında ciddi bir fark yok.
- Kârı şirkette biriktirip yeniden yatırım yapacaksanız Estonya belirgin şekilde öne çıkıyor. İngiltere her yıl vergi alır, Estonya almaz.
Yani Estonya'nın avantajı "vergi ödememek" değil, vergiyi erteleyerek sermayeyi büyütmek. Kârını her yıl kendine maaş veya temettü olarak çeken bir freelancer için bu avantaj neredeyse yok.
İngiltere kurumlar vergisi hesabının detayları için kurumlar vergisi rehberimize bakabilirsiniz.
Kimsenin Konuşmadığı Fark: KDV
Vergi tartışmaları hep kurumlar vergisine odaklanıyor, ama küçük ve orta ölçekli işletmeler için asıl fark burada.
| 🇬🇧 İngiltere | 🇪🇪 Estonya | |
|---|---|---|
| KDV oranı | %20 | %24 |
| Kayıt eşiği | £90.000 | €40.000 |
Estonya KDV oranını 1 Temmuz 2025'te %22'den %24'e çıkardı ve bu artış kalıcı hale getirildi. Kayıt eşiği ise €40.000 — İngiltere'nin yaklaşık yarısından az.
Pratik sonucu şu: yıllık cirosu €60.000 olan bir danışman, Estonya'da KDV mükellefi olur ve faturalarına %24 eklemek zorunda kalır. Aynı kişi İngiltere'de hiçbir KDV yükümlülüğü taşımaz, çünkü £90.000 eşiğinin altındadır.
B2C satış yapıyorsanız veya KDV'yi geri alamayan müşterilere hizmet veriyorsanız bu, fiyatınızı doğrudan %24 pahalılaştırır. Kurumlar vergisi oranından çok daha büyük bir rekabet farkı yaratır.
İdari Yük: Aylık mı, Yıllık mı?
İki sistem arasındaki en büyük pratik fark burada.
İngiltere
Yılda üç şey: annual accounts, confirmation statement ve CT600. Hepsi yıllık. Micro-entity iseniz denetim yok, gelir tablonuz halka açılmaz, beyanları kendiniz verebilirsiniz.
Estonya
Aylık beyan mantığı hakim. Vergiye tabi bir olay gerçekleştiğinde (maaş, temettü, işletme dışı gider, temsil gideri) aylık bildirim yapılır. KDV mükellefi iseniz aylık KDV beyanı da eklenir. Buna ek olarak mali yıl sonundan itibaren altı ay içinde yıllık rapor verilir — şirket hiç faaliyet göstermemiş olsa bile.
Muhasebe maliyeti tipik olarak aylık €50–150. Yıllık rapor, kendiniz hazırlarsanız €29 seviyesindeki araçlarla, muhasebeci üzerinden €150–500 arasında.
Ayrıca yönetim kurulu Estonya dışındaysa yerel irtibat kişisi (contact person) zorunludur. İngiltere'de böyle bir gereklilik yoktur.
e-Residency Ne Değildir?
Program hakkında en sık yaşanan yanlış anlamalar:
- Vergi mukimliği değildir. e-Residency kartı sizi Estonya'da vergi mükellefi yapmaz, Türkiye'deki mükellefiyetinizi de sona erdirmez.
- İkamet izni değildir. Estonya'da yaşama, çalışma veya oy verme hakkı vermez.
- Vize değildir. Schengen bölgesine giriş hakkı sağlamaz.
- Banka hesabı garantisi değildir. Estonya bankaları e-residentlere hesap açmak zorunda değil ve çoğu ülkeyle bağ arıyor.
Permanent establishment riski
Bu, e-Residency'nin en az konuşulan ama en önemli riski. Şirketinizi tamamen Türkiye'den yönetiyorsanız — kararlar burada alınıyor, işin fiili merkezi burada — vergi otoriteleri şirketin Türkiye'de işyeri (permanent establishment) oluşturduğunu değerlendirebilir. Bu durumda Estonya'nın erteleme avantajı pratikte işlevini kaybedebilir.
Aynı risk teknik olarak İngiltere şirketi için de geçerlidir, ancak İngiltere'de zaten her yıl kurumlar vergisi ödediğiniz için "vergiyi erteliyorum" iddiasına dayalı bir yapı kurmuş olmazsınız. Estonya modelinin cazibesi tam olarak bu ertelemeye dayandığı için, risk gerçekleştiğinde kaybedilen şey daha büyüktür.
Kendi durumunuz için mutlaka bir mali müşavire danışın.
Süre Karşılaştırması
| Aşama | 🇬🇧 İngiltere | 🇪🇪 Estonya |
|---|---|---|
| Ön koşul | Yok | e-Residency: 3–5 hafta |
| Kart teslim alma | — | Konsolosluğa şahsen gidiş |
| Şirket tescili | 24–48 saat | 1–3 iş günü |
| Banka / fintech | 1–5 iş günü | 1–3 hafta |
| Toplam | 2–4 hafta | 6–10 hafta |
Estonya tarafındaki darboğaz e-Residency başvurusu. Kartı fiziksel olarak teslim almanız gerekiyor ve bunun için bir Estonya konsolosluğuna veya belirlenmiş teslim noktasına gitmeniz şart. Türkiye'den başvuranlar için bu, ek bir seyahat planlaması anlamına geliyor.
İngiltere tarafındaki süreç için kurma süresi rehberimize bakabilirsiniz.
Bankacılık
Her iki yapıda da fintech çözümleri (Wise, Revolut, Payoneer, Paysera) çalışıyor. Farklar:
- İngiltere: Fintech seçenekleri geniş ve hızlı. Sterlin hesabı doğal olarak gelir. Geleneksel banka hesabı zor.
- Estonya: Euro hesabı ve IBAN doğal avantaj. Ancak yerel bankalar (LHV gibi) e-residentlerden Estonya ile gerçek bir bağ göstermelerini bekliyor; sadece e-Residency kartı yeterli olmayabiliyor.
Avrupalı müşterilere SEPA ile fatura kesecekseniz Estonya'nın euro bölgesinde olması işinizi kolaylaştırır. Küresel ve çok para birimli çalışıyorsanız fark azalır.
Estonya'nın Gerçek Üstünlükleri
Dürüst olalım — Estonya'nın İngiltere'de bulunmayan gerçek avantajları var:
- AB üyeliği. Brexit sonrasında İngiltere AB dışında. AB içi ticaret, OSS sistemi ve düzenleyici erişim için Estonya avantajlı.
- Euro bölgesi. Avrupalı müşterilerle euro üzerinden çalışmak daha basit.
- İkamet izni yolu. Estonya'da startup vizesi ve yatırım temelli oturum yolları var. İngiltere şirketi böyle bir hak doğurmuyor.
- Vergi ertelemesi. Kârı yeniden yatırıma yönlendiren büyüyen şirketler için gerçek bir sermaye avantajı.
- Dijital altyapı. Elektronik imza ve devlet servisleri gerçekten dünya standardında.
Bir uyarı: mevzuat oynak
Estonya vergi kuralları son iki yılda alışılmadık ölçüde değişti. KDV %20'den %22'ye, oradan %24'e çıktı. Bir savunma vergisi yasalaştı ve yürürlüğe girmeden Haziran 2025'te kaldırıldı. Kurumlar ve gelir vergisinin %24'e çıkması planlandı, Aralık 2025'te iptal edildi.
Sonuç olumlu tarafta kaldı, ama uzun vadeli planlama yapıyorsanız bu oynaklığı hesaba katmakta fayda var. İngiltere tarafında ise ana oranın mevcut parlamento dönemi boyunca %25'te sabitleneceği taahhüt edildi.
Hangisi Size Uygun? Karar Tablosu
| Durumunuz | Öneri |
|---|---|
| Kârı her yıl kendinize çekiyorsunuz | 🇬🇧 İngiltere |
| Cironuz €40.000 – £90.000 arasında (KDV bandı) | 🇬🇧 İngiltere |
| Hızlı başlamanız gerekiyor | 🇬🇧 İngiltere |
| Düşük bütçeyle test etmek istiyorsunuz | 🇬🇧 İngiltere |
| Basit, yıllık beyan düzeni istiyorsunuz | 🇬🇧 İngiltere |
| Küresel / ABD müşterisi ağırlıklı çalışıyorsunuz | 🇬🇧 İngiltere |
| Konsolosluğa gitmek istemiyorsunuz | 🇬🇧 İngiltere |
| Kârı şirkette biriktirip büyüteceksiniz | 🇪🇪 Estonya |
| AB içi B2B ticaret yapıyorsunuz | 🇪🇪 Estonya |
| Euro bazlı çalışıyorsunuz | 🇪🇪 Estonya |
| İleride Estonya'ya taşınmayı düşünüyorsunuz | 🇪🇪 Estonya |
| Yatırım alıp AB'de ölçeklenecek bir startup'ınız var | 🇪🇪 Estonya |
Sıkça Sorulan Sorular
Estonya'da gerçekten vergi yok mu?
Dağıtılmayan kârda yok. Parayı temettü olarak çıkardığınızda 22/78 oranı uygulanır ve brüt kârın yaklaşık %22'si vergi olarak ödenir. Yani muafiyet değil, erteleme.
e-Residency almadan Estonya şirketi kurabilir miyim?
Teorik olarak evet — noter veya vekâlet yoluyla mümkün. Ancak şirketi çevrimiçi yönetmek, beyan vermek ve belge imzalamak için pratikte e-Residency kartına ihtiyacınız olur.
e-Residency kartını Türkiye'de alabilir miyim?
Kartı fiziksel olarak, belirlenmiş bir teslim noktasından şahsen almanız gerekir. Teslim noktaları Estonya konsoloslukları ve anlaşmalı servis merkezleridir; listeyi başvuru sırasında görebilirsiniz. Tallinn dışı noktalar için €30–50 ek ücret alınır.
Hangisi daha ucuz?
İngiltere, hem kuruluşta hem yıllık masrafta belirgin şekilde daha ucuz. Estonya'nın avantajı maliyet değil, vergi ertelemesi ve AB erişimi.
İkisini birden kurabilir miyim?
Evet ama iki ayrı yıllık masraf, iki ayrı beyan seti ve muhtemelen iki ayrı muhasebeci demektir. Ayrıca İngiltere'de bağlı şirket kuralları kurumlar vergisi eşiklerinizi bölebilir. Gerçek bir operasyonel ihtiyaç olmadan önerilmez.
Estonya şirketiyle Türkiye'deki vergi yükümlülüğüm biter mi?
Hayır. e-Residency bir vergi mukimliği değildir. Türkiye'de tam mükellefseniz, yurt dışı şirketinizden elde ettiğiniz gelir burada beyana tabi olabilir. Ayrıca şirketin fiili yönetim merkezi Türkiye'deyse işyeri oluşumu riski doğar.
Özetle
- Estonya'nın %0'ı muafiyet değil erteleme; dağıtımda brüt kârın ~%22'si
- Kârı çekiyorsanız iki ülke vergi açısından neredeyse eşit
- Kârı biriktiriyorsanız Estonya gerçek bir sermaye avantajı sunar
- KDV farkı kritik: Estonya %24 / €40.000, İngiltere %20 / £90.000
- Maliyet: İngiltere ~£150, Estonya ~€615 — yaklaşık 3–4 kat fark
- Süre: İngiltere 2–4 hafta, Estonya 6–10 hafta (konsolosluk ziyareti dahil)
- İdari yük: İngiltere yıllık, Estonya aylık + yıllık
- Estonya'nın gerçek üstünlükleri: AB üyeliği, euro, ikamet izni yolu
Diğer karşılaştırmalarımız: İngiltere mi ABD LLC mi ve İngiltere mi Dubai mi. İngiltere'nin yıllık maliyetleri için yıllık masraf rehberimize bakabilirsiniz.
İngiltere Şirketinizi Kurmaya Hazır mısınız?
anasirket.com üzerinden İngiltere'de şirket kurma sürecinin tamamını online tamamlayabilirsiniz. Ön koşul yok, konsolosluğa gitmenize gerek yok, 24–48 saat içinde şirketiniz hazır. Londra kayıtlı ofis adresi, resmi kuruluş belgeleri, UTR aktivasyonu ve Türkçe destek paketlerimize dahildir.
İngiltere şirket kuruluş paketlerini inceleyin veya hemen başvurunuzu başlatın.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, mali veya vergisel tavsiye yerine geçmez. Estonya vergi mevzuatı son dönemde sık değişmiştir; oranlar ve eşikler güncelliğini yitirebilir. Uluslararası yapılandırma kararı almadan önce hem Türkiye'de hem ilgili ülkede yetkili bir uzmana danışmanızı öneririz. Bilgiler 2026 yılı itibarıyla günceldir.
