"İngiltere'de £90.000'a kadar KDV yok" cümlesi doğru — ama herkes için değil.
Bu eşik, Birleşik Krallık'ta yerleşik sayılan işletmeler için geçerli. Türkiye'den yönetilen bir UK şirketiyseniz ve özellikle UK deposunda stok tutuyorsanız, eşik sizin için sıfır olabilir. İlk satıştan itibaren kayıt gerekir.
Bu ayrım, Türk girişimcilerin en pahalıya patlayan bilgi eksiği. Geriye dönük VAT tarhiyatı, gecikme faizi ve ceza ciddi tutarlara ulaşabiliyor.
Bu rehberde eşiğin nasıl hesaplandığını, kayan 12 ay kuralını, sıfır eşik istisnasını ve gönüllü kaydın ne zaman mantıklı olduğunu anlattık. İngiltere şirketi olan herkesin bilmesi gerekenler burada.
Temel Rakamlar
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Kayıt eşiği | £90.000 |
| Kayıt sildirme eşiği | £88.000 |
| Standart VAT oranı | %20 |
| İndirimli oran | %5 |
| Sıfır oran | %0 |
Eşik 1 Nisan 2024'te £85.000'den £90.000'e çıkarıldı ve o günden beri değişmedi. Mevcut açıklamalara göre en az Nisan 2027'ye kadar aynı kalması bekleniyor.
Bir not: £90.000, OECD ülkeleri arasında en yüksek eşiklerden biri. Karşılaştırma için Estonya'da bu rakam yaklaşık €40.000.
Kayan 12 Ay Kuralı
Burası en çok hata yapılan nokta.
Eşik takvim yılına veya mali yılınıza göre hesaplanmaz. Herhangi bir 12 aylık kesintisiz döneme bakılır.
Pratikte bu şu anlama gelir: her ay sonunda, geriye doğru son 12 ayın toplam vergiye tabi cirosuna bakmanız gerekir.
Örnek
| Kontrol tarihi | Bakılan dönem |
|---|---|
| 31 Mart 2026 | Nisan 2025 – Mart 2026 |
| 30 Nisan 2026 | Mayıs 2025 – Nisan 2026 |
| 31 Mayıs 2026 | Haziran 2025 – Mayıs 2026 |
Pencere her ay bir adım kayar. Yıl sonunda bir kez bakmak yeterli değildir — o noktada zaten geç kalmış olabilirsiniz.
İki Farklı Test
Test 1: Geriye dönük
Son 12 ayın toplam vergiye tabi cirosu £90.000'i aştıysa:
- Eşiği aştığınız ayın sonundan itibaren 30 gün içinde HMRC'ye bildirim yaparsınız
- Kaydınız, eşiği aştığınız ayı takip eden ikinci ayın 1'inde yürürlüğe girer
Örnek: 31 Ağustos 2026 itibarıyla son 12 ayınız £90.000'i aştı. 30 Eylül'e kadar bildirim yapmanız gerekir. VAT kesmeye başlama tarihiniz 1 Ekim 2026'dır.
Test 2: İleriye dönük
Önümüzdeki 30 gün içinde tek başına £90.000'i aşacağınızı öngörüyorsanız, derhal kayıt olmanız gerekir.
Bu testte mühlet yoktur. Büyük bir sipariş veya sözleşme imzaladığınızda devreye girer.
Dikkat: Bu test "önümüzdeki 12 ayda" değil, "önümüzdeki 30 günde tek başına" der. Yani tek bir ay içinde £90.000'i aşacak bir gelir bekliyorsanız.
Vergiye Tabi Ciro Nedir?
Eşik hesabına neyin girip neyin girmediği önemli:
| Dahil | Dahil değil |
|---|---|
| Standart oranlı satışlar (%20) | VAT'tan muaf satışlar |
| İndirimli oranlı satışlar (%5) | VAT kapsamı dışı gelirler |
| Sıfır oranlı satışlar (%0) | Sermaye varlık satışları (bazı durumlarda) |
| UK içi hizmet satışları | — |
En sık karıştırılan nokta: Sıfır oranlı satışlar eşiğe dahildir. Müşterinizden VAT tahsil etmiyor olmanız, o satışın eşik hesabına girmediği anlamına gelmez.
Ayrıca eşik ciro üzerinden hesaplanır, kâr üzerinden değil.
Kritik İstisna: Sıfır Eşik Kuralı
Bu bölüm, Türkiye'den şirket yöneten girişimciler için yazının en önemli kısmı.
£90.000 eşiği yalnızca Birleşik Krallık'ta yerleşik (established) sayılan işletmeler için geçerlidir.
Yerleşik sayılmayan işletmeler — HMRC terminolojisiyle non-established taxable person (NETP) — için eşik yoktur. İlk satıştan itibaren VAT kaydı zorunludur.
Bu sizi ilgilendirir mi?
Şirketiniz Companies House'a tescilli olsa bile, HMRC yerleşiklik değerlendirmesinde şunlara bakar:
- Birleşik Krallık'ta fiziksel bir iş yeriniz var mı?
- Personeliniz veya teknik kaynaklarınız orada mı?
- İşin fiili yönetimi nereden yapılıyor?
- Kayıtlı adresiniz sadece bir posta adresi mi?
Türkiye'den yönetilen, UK'de personeli ve fiziksel varlığı olmayan bir şirket bu değerlendirmede NETP sayılabilir. Bu, otomatik bir sonuç değildir — her şirketin fiili durumuna göre değişir.
Amazon FBA ve depo kullanımı
Burada durum daha nettir: UK deposunda stok tutan yurt dışı satıcılar için VAT kaydı neredeyse her zaman gereklidir ve eşik uygulanmaz.
Amazon FBA kullanıyorsanız, ürünleriniz UK deposuna girdiği anda hem VAT hem EORI yükümlülüğünüz doğar. İlk satışınız £100 bile olsa kayıt gerekir.
Bu konuyu mutlaka bir mali müşavirle netleştirin. Geriye dönük VAT tarhiyatı, gecikme faizi ve cezayla birlikte ciddi tutarlara ulaşabilir.
Gönüllü Kayıt: Herkes İçin İyi Fikir Değil
Eşiğin altındayken de gönüllü olarak VAT kaydı yaptırabilirsiniz. Ama bu her zaman avantajlı değildir.
| Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|
| Giderlerinizdeki VAT'ı geri alabilirsiniz | Fiyatlarınız %20 pahalılaşır |
| B2B müşteriler nezdinde daha kurumsal görünürsünüz | 3 ayda bir beyan yükü |
| Eşiği aşmadan sistem kurmuş olursunuz | Uyumlu yazılım maliyeti |
| İhracat ağırlıklıysanız iade alabilirsiniz | Muhasebe maliyeti artar |
Basit kural
- Müşterileriniz VAT kayıtlı işletmelerse: Gönüllü kayıt mantıklı. Onlar ödedikleri VAT'ı geri alır, sizin fiyatınız onlar için değişmez.
- Müşterileriniz bireysel tüketicilerse: Genellikle mantıklı değil. Fiyatınız doğrudan %20 pahalılaşır ve rekabet gücünüzü kaybedersiniz.
Ajanslar İçin Bir Tuzak
Dijital ajans işletiyorsanız bu bölüme dikkat edin.
Müşterinizin reklam bütçesini kendi üzerinizden geçiriyorsanız (Google Ads, Meta gibi) ve bu işlemde principal konumundaysanız, o tutarın tamamı sizin vergiye tabi cironuz sayılır.
Örnek: Ajans ücretiniz £70.000, müşteri adına geçirdiğiniz reklam bütçesi £30.000. Toplam £100.000 — eşiği farkında olmadan aşmışsınız.
Bu yapıyı kullanıyorsanız, sözleşmelerinizin sizi principal mı yoksa agent mı konumlandırdığını bir mali müşavirle gözden geçirin.
Kayıt Olduktan Sonra Ne Değişir?
- Faturalarınıza VAT eklersiniz (genellikle %20)
- Üç ayda bir VAT beyanı verirsiniz
- Giderlerinizdeki VAT'ı geri alabilirsiniz
- Dijital kayıt tutmanız zorunludur
- Faturalarınızda VAT numaranız görünmelidir
Making Tax Digital (MTD)
Nisan 2022'den beri tüm VAT kayıtlı işletmeler için geçerli. Zorunluluklar:
- Kayıtların dijital ortamda tutulması
- Beyanların HMRC onaylı yazılım üzerinden gönderilmesi
- Kayıtlar arasında dijital bağlantı (manuel kopyala-yapıştır kabul edilmez)
Excel ile çalışıyorsanız köprü yazılımı gerekir. Muhasebe konusunu muhasebeci rehberimizde ele aldık.
Eşiği Geçici Olarak Aşarsanız
Tek seferlik büyük bir işlem nedeniyle eşiği aştıysanız ama önümüzdeki 12 ayda £88.000'in altında kalacağınızı gösterebiliyorsanız, HMRC'den kayıt istisnası (exception from registration) talep edebilirsiniz.
Bunun için gerekçenizi belgelemeniz gerekir. Otomatik bir hak değildir; HMRC değerlendirir.
Kaydı Sildirmek
Vergiye tabi cironuz £88.000'in altına düştüyse ve düşük kalacağını öngörüyorsanız kaydınızı sildirebilirsiniz.
Şirketi kapatıyorsanız veya ticareti tamamen durduruyorsanız kayıt zaten sildirilmelidir.
Geç Kalırsanız
VAT kaydını geciktirmenin sonucu ağırdır:
- Geriye dönük VAT borcu: Kayıt olmanız gereken tarihten itibaren yapılan tüm satışlar için VAT borçlanırsınız — müşterilerinizden tahsil etmemiş olsanız bile
- Gecikme faizi
- Ceza: Gecikme süresine ve ihmalin niteliğine göre değişir
En can yakıcı kısım birincisi: müşterilerinize geriye dönük fatura kesip %20 talep etmeniz çoğu zaman mümkün olmaz, dolayısıyla VAT'ı kendi cebinizden ödersiniz.
Sık Yapılan 5 Hata
1. Yıl sonunda kontrol etmek
Kayan 12 ay kuralı her ay sonu kontrol gerektirir. Yıl sonunda bakmak geç kalmanıza yol açar.
2. Sıfır oranlı satışları saymamak
VAT tahsil etmiyor olmanız, o satışın eşik hesabına girmediği anlamına gelmez.
3. Sıfır eşik kuralını bilmemek
Türkiye'den yönetilen şirketler ve UK deposu kullanan satıcılar için eşik uygulanmayabilir.
4. Kâr ile ciroyu karıştırmak
Eşik ciro üzerindendir. £90.000 ciro yapıp £20.000 kâr etseniz de eşik aşılmıştır.
5. B2C işte gönüllü kayıt yaptırmak
Bireysel müşterilere satıyorsanız fiyatınız %20 pahalılaşır ve rekabet gücünüz düşer.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşiğin altındaysam hiç VAT işim olmaz mı?
Kayıt zorunluluğunuz doğmaz, ancak cironuzu her ay takip etmelisiniz. Ayrıca yerleşiklik durumunuza göre sıfır eşik kuralı sizi kapsıyor olabilir.
Yurt dışına satış yapıyorum, eşiğe dahil mi?
Yurt dışına yapılan hizmet ve mal satışlarının VAT açısından durumu, müşterinin kim olduğuna ve nerede bulunduğuna göre değişir. Bu değerlendirmeyi bir mali müşavirle yapın.
İki şirketim var, eşik ikiye katlanır mı?
Her limited şirketin kendi eşiği vardır. Ancak yapay bölünme (disaggregation) tespit edilirse HMRC şirketleri birleştirerek değerlendirebilir. Aynı işi ikiye bölmek risklidir.
VAT numarası ne kadar sürede gelir?
Genellikle birkaç hafta. Ek kontrol gerekirse süre uzayabilir. Bu arada VAT kesmeye başlamanız gerekebilir; numaranız gelene kadar faturalarınızı buna göre düzenleyin.
Kayıt olurken hangi bilgiler gerekir?
Şirket bilgileri, UTR numarası, banka hesabı, faaliyet açıklaması, tahmini ciro ve ticarete başlama tarihi.
VAT kaydı ile EORI aynı şey mi?
Hayır. VAT satış vergisi içindir, EORI gümrük işlemleri içindir. İkisi de gerekebilir ama biri diğerinin yerine geçmez. Sıralama önemlidir: VAT kaydı yapacaksanız önce onu tamamlayın, EORI'yi sonra alın.
Özetle
- Kayıt eşiği £90.000, sildirme eşiği £88.000 — 2024'ten beri sabit
- Kayan 12 ay kuralı: her ay sonunda son 12 aya bakın
- İki test: geriye dönük (30 gün mühlet) ve ileriye dönük (mühlet yok)
- Sıfır oranlı satışlar eşiğe dahil, muaf satışlar değil
- Yerleşik olmayan işletmeler için eşik yok — ilk satıştan itibaren kayıt
- UK deposunda stok tutmak neredeyse her zaman kayıt gerektirir
- Gönüllü kayıt B2B'de mantıklı, B2C'de genellikle zararlı
- Kayıt sonrası MTD zorunlu: dijital kayıt ve uyumlu yazılım
- Geç kalırsanız VAT'ı kendi cebinizden ödersiniz
Kurumlar vergisi için kurumlar vergisi rehberimize, tüm vergi yükümlülükleriniz için vergi rehberimize bakabilirsiniz.
VAT Kaydınızı Biz Yapalım
VAT kayıt hizmetimiz £99. Başvurunuzu hazırlıyor, HMRC'ye gönderiyor ve süreci takip ediyoruz.
Eşiğin altındaysanız ve müşterileriniz bireysel tüketicilerse, kayıt yaptırmamanız daha avantajlı olabilir — bunu da açıkça söylüyoruz.
Ancak Amazon FBA yapıyorsanız veya UK deposunda stok tutuyorsanız, cironuz ne olursa olsun kayıt gerekebilir. Bu durumdaysanız beklemeyin; geriye dönük tarhiyat, zamanında kayıt olmaktan çok daha pahalıdır.
Durumunuzdan emin değilseniz WhatsApp'tan yazın, iş modelinizi dinleyip yönlendirelim.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, mali veya vergisel tavsiye yerine geçmez. VAT yerleşiklik değerlendirmesi kişiye ve şirkete özel bir konudur; burada anlatılan çerçeve sizin durumunuza birebir uymayabilir. Eşikler ve kurallar HMRC tarafından güncellenebilir. Karar almadan önce yetkili bir mali müşavire danışmanızı öneririz. Bilgiler 2026 yılı itibarıyla günceldir.
