Muhasebeci mi, kuruluş acentesi mi?

Kuruluş acentesi şirketi kurar ve sicil tarafındaki işleri yürütür; muhasebeci defter tutar, rakamları yorumlar ve vergi tarafında yol gösterir. İkisi rakip değil, farklı işlerdir; çoğu şirketin zamanla ikisine de ihtiyacı olur.

İngiltere'de şirket kurmayı araştıran hemen herkes bir noktada aynı soruyu soruyor: bu işi bir kuruluş acentesine mi, yoksa bir muhasebeciye mi yaptırmalıyım? Soru mantıklı görünüyor, çünkü iki taraf da benzer kelimeleri kullanıyor: beyan, Companies House, HMRC, son tarih.

Ama soru aslında yanlış kurulmuş. Kuruluş acentesi ile muhasebeci birbirinin alternatifi değil; farklı iki işi yapıyorlar. Acente şirketi kurar, sicildeki kaydınızı ayakta tutar ve sicil tarafındaki işleri yürütür. Muhasebeci defterinizi tutar, rakamları yorumlar, vergi tarafında ne yapmanız gerektiğini söyler. Bir şirketin ilk döneminde genellikle birincisine, satış ve banka hareketi başladığında ikincisine de ihtiyaç duyulur.

Bu sayfada iki tarafın ne yaptığını, nerede kesiştiklerini ve hangi aşamada hangisinin gerektiğini anlatıyoruz. Kendi konumumuzu da baştan yazalım: AnaŞirket kuruluş ve zorunlu beyan tarafında çalışır; vergi planlaması, gider optimizasyonu ve mali müşavirlik hizmeti vermez. AnaŞirket bir ACSP de değildir — Companies House kimlik doğrulamasını sicile kayıtlı yetkili iş ortağımız yapar, biz süreci sizin adınıza yürütür ve takip ederiz. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinizin kendi durumu için meslek mensubuyla çalışmanız gerekir.

Bilmeniz gerekenler

Kuruluş acentesinin işi Companies House tarafıdır

Şirket tescilinin resmî yollarından biri doğrudan "bir acente aracılığıyla" olarak sayılır; diğerleri kendiniz çevrimiçi başvurmak, posta yoluyla başvurmak ve üçüncü taraf yazılım kullanmaktır. Acentenin tipik iş alanı buradan devam eder: isim kontrolü ve tescil, kayıtlı adres, onay beyanı, direktör, adres ve unvan değişikliklerinin sicile işlenmesi, kimlik doğrulama sürecinin yetkili sağlayıcıyla birlikte yürütülmesi. Bunlar mali değil, sicil işleridir.

Muhasebecinin işi rakamların kendisidir

Resmî tanımda muhasebe hizmeti, "başka kişiler adına finansal bilginin kaydedilmesi, gözden geçirilmesi, analiz edilmesi, hesaplanması ve raporlanması" olarak geçer; defter tutma, hesap hazırlama ve imzalama, müşteriye özel vergi danışmanlığı ve beyan doldurup göndermeye yardım bu kapsamdadır. Uygulamada muhasebecinin katma değeri burada başlar: giderlerin hangisinin kabul edildiği, maaş ile temettü dengesi, KDV ve bordro düzeni, iki ülke arasındaki tablonun ne anlama geldiği.

Kesiştikleri yer: yıllık hesaplar ve kurumlar vergisi beyanı

Şirketiniz mali yılı bittikten sonra hem yıllık hesaplarını hem de kurumlar vergisi beyanını hazırlamak zorunda. GOV.UK bu belgeleri kimin hazırlayıp dosyalayabileceğine dair bir unvan şartı koymuyor; yasal olarak muhasebeci tutma zorunluluğu da yok. Direktör sorumlulukları sayfasının ifadesi net: bu işleri günlük olarak yönetmesi için başka kişileri, örneğin bir muhasebeciyi tutabilirsiniz, ancak şirketinizin kayıtlarından, hesaplarından ve performansından yasal olarak hâlâ siz sorumlusunuz.

İki tarafın denetimi farklı kurumlardan gelir

Companies House yetkili acentesi (ACSP) olmak için sicile kayıt olmak ve İngiltere'deki kara para aklamayla mücadele denetim kurumlarından birine tabi olmak gerekiyor. Burada bir karışıklık var: her kuruluş acentesi ACSP değildir. ACSP kaydı şu an yalnızca Companies House adına müşteri kimliği doğrulayacak kuruluşlar için zorunlu; "yetkili acente" sıfatıyla müşteri adına dosyalama yetkisinin "en erken Kasım 2026'dan itibaren" açılacağı duyuruldu. Muhasebe hizmeti verenler ise ya bir meslek kuruluşunun ya da HMRC'nin denetimine kayıtlı olmak zorunda. Türkiye'deki tek ve zorunlu "mali müşavir" ruhsatı gibi tek bir yapı yok; denetim zorunlu, belirli bir meslek kuruluşu üyeliği değil.

Denetim (audit) çoğu küçük şirket için gerekmez

"Muhasebeci olmadan hesap veremem" endişesinin büyük bölümü denetim muafiyetiyle ortadan kalkıyor. 6 Nisan 2025'te veya sonrasında başlayan mali yıllar için şu ölçütlerden en az ikisini karşılayan şirketler muafiyetten yararlanabiliyor: yıllık ciro 15 milyon £'u aşmayacak, varlıklar 7,5 milyon £'u aşmayacak, ortalama çalışan sayısı 50 veya daha az olacak. Türkiye'den kurulan şirketlerin büyük bölümü bu kapsamda kalır. Muafiyet denetimi kaldırır, hesap hazırlama ve beyan verme yükümlülüğünü kaldırmaz.

Yazılım şartı iki tarafı da etkiliyor

HMRC'nin hesap ve beyanı birlikte veren çevrimiçi servisi 31 Mart 2026'da kapandı; 1 Nisan 2026'dan itibaren HMRC'ye yıllık hesap ve kurumlar vergisi beyanı ticari yazılımla veriliyor. Companies House tarafında ise Nisan 2028'den itibaren tüm hesapların ticari yazılımla ve iXBRL biçiminde verilmesi istenecek, web ve kağıt yolları hesap beyanları için kapanacak. Sicilin duyurusu bunun hem kendi hesabını dosyalayan şirketleri hem de üçüncü taraf acente ya da muhasebeci kullananları kapsadığını açıkça söylüyor.

Kimi tutarsanız tutun, yasal sorumluluk direktörde kalır

GOV.UK üç ayrı yerde aynı şeyi söylüyor. Direktör sorumluluklarında: günlük işleri yönetmesi için muhasebeci gibi başka kişileri tutabilirsiniz, ancak şirketin kayıtlarından, hesaplarından ve performansından yasal olarak siz sorumlu kalırsınız. Vergi tarafında temsilci yetkilendirmesinde: yetki verseniz de kendi verginizden yasal olarak siz sorumlu olursunuz. Bordroda ifade daha da açık: PAYE görevlerini bir başkasına ödeme yaparak yaptırsanız bile, bu görevlerin tamamlanmasından yasal olarak işveren sorumludur. Pratikte en sık görülen kaza işi iki tarafa bölüp hangi beyanın kimde olduğunu yazılı hâle getirmemektir. Kimin hangi beyanı, hangi tarihe kadar dosyalayacağını en baştan yazın.

Ne yapmalısınız

  1. Şirketin hangi aşamada olduğunu belirleyin

    Henüz faaliyet ve banka hareketi yoksa yükümlülük listeniz kısadır: sicile onay beyanı ve şartları taşıyorsanız faaliyetsiz şirket hesap bildirimi. Bu aşamada tek başına bir kuruluş acentesi genellikle yeterli olur.

  2. Banka hareketi başladığı anda kayıt düzenini kurun

    Şirketin aldığı ve harcadığı tüm paranın, alınıp satılan malların, varlık ve borçların kaydı tutulmak zorunda ve bu kayıtlar ilgili son mali yılın bitiminden itibaren 6 yıl saklanır. Düzgün muhasebe kaydı tutmamanın karşılığı HMRC tarafından 3.000 £ ceza ya da direktörlükten men olabilir. Bu aşama muhasebe tarafının fiilen başladığı yerdir.

  3. KDV ve bordro varsa muhasebe tarafını ayrı planlayın

    KDV kaydınız varsa beyan genellikle üç ayda birdir ve son tarih genellikle dönem bitiminden bir takvim ayı yedi gün sonrasıdır; ödeme de aynı tarihte HMRC'ye ulaşmış olmalıdır. Maaş ödemeye başladıysanız PAYE bambaşka bir düzendir: her ödeme gününde ya da öncesinde HMRC'ye bildirim yapılır. İkisi de süreklilik isteyen işlerdir.

  4. Çalışacağınız tarafın kaydını kendiniz doğrulayın

    Companies House, ACSP olarak kaydolup yayımlanmayı talep eden kuruluşların listesini yayımlıyor. Bu listeyi okurken iki sınırı bilin: sicil listenin kaydolan tüm acenteleri içermeyebileceğini ve belirli bir takvimle güncellenmediği için eksik ya da güncel olmayabileceğini kendisi söylüyor; ayrıca her kuruluş acentesinin ACSP olması gerekmez, çünkü bu kayıt bugün yalnızca kimlik doğrulaması yapacaklar için zorunlu. AnaŞirket bu listede yer almaz — ACSP değiliz ve kimlik doğrulamasını sicile kayıtlı yetkili iş ortağımız yapar. Muhasebe ve vergi hizmeti verenler için ise HMRC'nin denetlenen işletme kaydını sorgulayabilirsiniz; bu kayıt yalnızca HMRC denetimindeki işletmeleri gösterir, bir meslek kuruluşunun denetimindekiler orada görünmez.

  5. Yetkilendirmeyi resmî yoldan yapın

    HMRC tarafında temsilci yetkilendirmesi 64-8 formu veya ilgili çevrimiçi hizmetlerle yapılır; hangi verginin hangi yetkiyle kapsandığı değişir. Sözlü mutabakat yeterli değildir. Yetki verdikten sonra da beyan gönderilmeden önce rakamları kontrol edip doğru olduğunu bildirmeniz beklenir.

  6. Üç yükümlülüğü tek bir takvimde toplayın

    Onay beyanı, Companies House'a verilen yıllık hesaplar ve HMRC'ye verilen kurumlar vergisi beyanı üç ayrı belgedir ve tarihleri farklıdır. Şirketinizin kendi tarihlerini hesaplamak için sitemizdeki araçları kullanabilir, hangi işin kimde olduğunu bu takvimin yanına yazabilirsiniz.

Sık sorulanlar

İngiltere şirketi için muhasebeci tutmak yasal zorunluluk mu?

Hayır. GOV.UK, direktörün bu işleri yönetmesi için başka kişileri, örneğin bir muhasebeciyi tutabileceğini, ancak şirketin kayıtlarından ve hesaplarından yasal olarak yine kendisinin sorumlu olduğunu söylüyor. Küçük şirketlerin çoğu ayrıca denetimden de muaftır. Zorunlu olan şey hesapların ve beyanların doğru ve zamanında verilmesidir; bunu kimin hazırladığı sizin tercihinizdir.

Kuruluş acentesi yıllık hesap ve kurumlar vergisi beyanı verebilir mi?

GOV.UK bu beyanların hazırlanıp dosyalanması için belirli bir unvan şartı koymuyor; direktör sorumlulukları sayfası yalnızca bu işleri yönetmesi için başka kişilerin tutulabileceğini, sorumluluğun her hâlükârda direktörde kaldığını söylüyor. AnaŞirket yıllık hesap beyanı ve kurumlar vergisi beyanı hizmeti veriyor. Bundan ayrı bir konu olarak, Companies House'ta "yetkili acente" sıfatıyla müşteri adına dosyalama yetkisi henüz açılmadı; sicilin duyurusuna göre bu yetki en erken Kasım 2026'dan itibaren gelecek. Vermediğimiz şey ise vergi planlaması, gider optimizasyonu ve mali müşavirliktir; bunlar için meslek mensubuyla çalışmanız gerekir.

İkisini birden tutmak zorunda mıyım?

Şirketin aşamasına bağlı. Faaliyet yoksa ya da işlem sayısı çok azsa kuruluş acentesi tarafı genellikle yeterli olur. Satış hacmi, KDV kaydı, bordro ya da yatırımcı raporlaması devreye girdiğinde muhasebe ayrı bir iş hâline gelir ve bunu süreklilik içinde yürütecek birine ihtiyaç duyarsınız.

Türkiye'deki mali müşavirim İngiltere şirketimi de yönetebilir mi?

Türkiye tarafındaki durumunuz için mali müşaviriniz gereklidir ve iki ülkeyi birlikte görebilecek kişi çoğu zaman odur. Ancak İngiltere tarafındaki beyanlar Companies House ve HMRC sistemlerine, yukarıda anlattığımız yazılım şartlarıyla veriliyor; bu iki sicilin kendi kuralları ve kendi takvimleri var. Bir tarafın diğerinin yerine geçtiğini varsaymayın; iki tarafın da neyi üstlendiğini yazılı hâle getirin.

Çalıştığım muhasebecinin yetkili olup olmadığını nasıl kontrol ederim?

İngiltere'de muhasebe ve vergi hizmeti verenlerin ya bir meslek kuruluşunun ya da HMRC'nin kara para aklamayla mücadele denetimine kayıtlı olması gerekiyor. HMRC denetimindeki işletmeler için kamuya açık bir kayıt var; kayıt numarası, işletme ve ticari unvan, posta kodunun ilk bölümü, denetime giriş tarihi ve hangi sektörlerde kayıtlı olduğu görülebiliyor. Ayrıca HMRC ile müşterisi adına muhatap olan vergi danışmanları için zorunlu kayıt düzenlemesi getirildi; resmî belgede başlangıç 1 Nisan 2026 ve en az üç aylık geçiş süresi olarak duyuruldu.

Şirketimin denetimden geçmesi gerekir mi?

Çoğu küçük şirket muaftır; eşikleri yukarıda "Denetim çoğu küçük şirket için gerekmez" başlığında verdik, burada tekrarlamıyoruz. Eklenmesi gereken iki istisna var. Esas sözleşmeniz denetim şart koşuyorsa denetim yapılır. Ayrıca hisselerin sayı ya da değer olarak en az %10'una sahip ortaklar yazılı olarak talep ederse denetim yine gerekir; bu talebin, denetimin istendiği mali yılın bitiminden en az bir ay önce şirkete ulaşmış olması gerekiyor.

Beyanı acente verirse ceza kime kesilir?

Yükümlülük şirkete, dolayısıyla direktöre aittir. Yetkilendirdiğiniz taraf işi zamanında yapmazsa yükümlülük ortadan kalkmaz. Bu yüzden çalıştığınız tarafın hangi beyandan sorumlu olduğunu ve son tarihleri yazılı olarak almanızı öneriyoruz.

Şirketim hiç faaliyet göstermezse yine de muhasebeciye ihtiyacım olur mu?

Genellikle hayır. Faaliyetsiz şirketler için sadeleştirilmiş bir hesap bildirimi mümkündür ve bu bildirimin hazırlanması mali analiz gerektirmez. Ancak onay beyanı yükümlülüğü faaliyetsiz şirketlerde de devam eder; iki belge birbirinin yerine geçmez.

İlgili sayfalar

Resmî kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler aşağıdaki resmî kaynaklara dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce kaynağı açıp teyit etmenizi öneririz. Buradakiler genel bilgilendirmedir, hukuki veya mali tavsiye değildir.

  • Running a limited company: Directors' responsibilities — GOV.UK Direktörün yıllık hesapları hazırlamak, kurumlar vergisi beyanını tamamlamak, ikisini de dosyalamak ve vergiyi ödemekle yükümlü olduğu; "başka kişileri, örneğin bir muhasebeciyi" tutabileceği ama şirketin kayıt, hesap ve performansından yasal sorumluluğun direktörde kaldığı.
  • Prepare annual accounts for a private limited company — GOV.UK Şirketin mali yıl bitiminde hem yıllık hesap hem de kurumlar vergisi beyanı hazırlamak zorunda olduğu. Bu sayfa beyanları kimin hazırlayıp dosyalayabileceğine değinmiyor; sayfada bu kaynağa dayandırılan başka bir iddia yok. Beyan son tarihleri bu sayfada değil, /hizmetler/yillik-hesap-beyani ve /hizmetler/kurumlar-vergisi-beyani sayfalarında kaynağıyla veriliyor.
  • Set up a limited company: Register your company — GOV.UK Şirket tescilinin dört yolu: çevrimiçi kendiniz, posta, bir acente aracılığıyla ve üçüncü taraf yazılımla.
  • Being an Authorised Corporate Service Provider (ACSP) — GOV.UK / Companies House ACSP kaydı için İngiltere kara para aklamayla mücadele denetim kurumlarından birine tabi olma şartı; kaydın şu an yalnızca müşteri kimliği doğrulayacaklar için zorunlu olduğu ve müşteri adına dosyalama yetkisinin en erken Kasım 2026'dan itibaren açılacağı.
  • List of Authorised Corporate Service Providers (ACSPs) — GOV.UK / Companies House Listedeki acentelerin yayımlanmayı kendilerinin talep ettiği, listenin ACSP olarak kaydolan tüm acenteleri içermeyebileceği ve belirli bir takvimle güncellenmediği için eksik ya da güncel olmayabileceği.
  • Check if you need to register for money laundering supervision if you're an accountancy service provider — GOV.UK / HMRC Muhasebe hizmetinin "başka kişiler için finansal bilginin kaydedilmesi, gözden geçirilmesi, analiz edilmesi, hesaplanması ve raporlanması" olarak tanımlandığı; defter tutma, hesap hazırlama ve imzalama, müşteriye özel vergi danışmanlığı ve beyan doldurup göndermeye yardımın bu kapsamda sayıldığı; bir meslek kuruluşunun denetiminde değilse HMRC'ye kayıt zorunluluğu.
  • Check if a business is registered for money laundering supervision — GOV.UK / HMRC Kamuya açık kaydın kayıt numarası, işletme adı, ticari unvan, posta kodunun ilk bölümü, denetime giriş tarihi ve kayıtlı sektörleri gösterdiği; yalnızca HMRC denetimine kayıtlı işletmelerin bu kayıtta göründüğü.
  • Who needs to register for money laundering supervision — GOV.UK / HMRC "Bir meslek kuruluşunun denetiminde olmayan muhasebe hizmeti sağlayıcıları" ile şirket hizmeti sağlayıcılarının (TCSP) HMRC denetimine tabi sektörler arasında sayıldığı; denetim otoritelerinin HMRC, FCA, Gambling Commission ve belirlenmiş meslek kuruluşları olduğu.
  • Authorising an agent to deal with your tax affairs — GOV.UK / HMRC Yetkilendirmenin hangi vergi hizmetinin kullanıldığına göre 64-8 formu veya çevrimiçi hizmetle yapıldığı; yetki verilse de kişinin kendi vergisinden yasal olarak sorumlu kaldığı; temsilci beyanı göndermeden önce bilgilerin kontrol edilip doğru olduğunun bildirilmesi gerektiği.
  • Requirement for tax advisers to register with HMRC and meet minimum standards — GOV.UK / HMRC Zorunlu kaydın 1 Nisan 2026'da başladığı, en az üç aylık geçiş süresi tanındığı ve asgari şartları karşılamayanların müşteri adına HMRC ile muhatap olmaktan askıya alınacağı.
  • Filing company accounts and tax returns if you previously used the HMRC online service — GOV.UK / HMRC Ortak beyan servisinin 31 Mart 2026'da kapandığı ve 1 Nisan 2026'dan itibaren HMRC'ye yıllık hesap ve kurumlar vergisi beyanının ticari yazılımla verildiği.
  • Companies House to bring in changes to accounts filing from April 2028 — GOV.UK / Companies House Nisan 2028'den itibaren hesapların ticari yazılımla iXBRL biçiminde verileceği, web ve kağıt beyan yollarının hesap beyanları için kapanacağı ve bunun hem kendi hesabını dosyalayan şirketleri hem de üçüncü taraf acente ya da muhasebeci kullananları kapsadığı.
  • Audit exemptions for private limited companies — GOV.UK Denetim muafiyeti eşikleri (15 milyon £ ciro, 7,5 milyon £ varlık, ortalama 50 çalışan; en az ikisinin karşılanması) ile esas sözleşmenin denetim şart koşması ya da hisselerin sayı veya değer olarak en az %10'una sahip ortakların, denetimin istendiği mali yılın bitiminden en az bir ay önce yazılı talepte bulunması hâlinde denetimin yine gerekeceği.
  • Running a limited company: Company and accounting records — GOV.UK Tutulması gereken şirket ve muhasebe kayıtları; kayıtların ilgili son mali yılın bitiminden itibaren 6 yıl saklanması; muhasebe kaydı tutulmamasının HMRC tarafından 3.000 £ ceza ya da direktörlükten men ile sonuçlanabileceği.
  • PAYE and payroll for employers: Choose how to run payroll — GOV.UK / HMRC İşverenin, PAYE görevlerini yapması için başkasına ödeme yapsa bile bu görevlerin tamamlanmasından yasal olarak sorumlu kaldığı.
  • Send a VAT Return — GOV.UK / HMRC KDV beyanının genellikle üç ayda bir verildiği ve çevrimiçi beyan son tarihinin genellikle hesap dönemi bitiminden bir takvim ayı yedi gün sonra olduğu; aynı tarihin ödeme için de son tarih olduğu.

Kuruluşu birlikte yapalım

Kendiniz kurmayı seçerseniz de bu sayfadaki bilgiler işinize yarar. Süreci bize bırakmak isterseniz paketler burada.

Kuruluş paketleri Maliyeti hesaplayın

Karar vermeden önce rakamları görün

Maliyet hesaplayıcı, vergi rehberi ve beyan takvimi. Adresinizi bırakın, bağlantıları gönderelim.