Geç hesap cezasına itiraz

Companies House'un geç hesap cezasına itiraz edilebilir, ancak sicilin kabul ettiği gerekçeler dar bir kümededir. Bu sayfa hangi gerekçelerin işe yaradığını, itiraz merdiveninin nasıl işlediğini ve ödeme tarafındaki seçenekleri anlatır.

Companies House'un geç hesap cezası otomatik kesilir ve ceza bildirimi şirketin sicildeki kayıtlı adresine gönderilir. Bildirimde hangi son tarihin kaçırıldığı, hesapların hangi tarihte verildiği ve kesilen tutar yazar. Türkiye'den yönetilen şirketlerde bu yazının fark edilmesi çoğu zaman haftalar sürer ve ilk soru hep aynı olur: bu ceza kaldırılabilir mi.

İtiraz hakkınız var. Ama Companies House'un "late filing penalties" rehberinde sicil memurunun cezayı tahsil etmeme konusunda "çok sınırlı" bir takdir yetkisi olduğu açıkça yazılıdır; aynı rehber itirazın ancak durumun istisnai olduğunu gösterebiliyorsanız sonuç vereceğini söylüyor. Bağımsız hakemlerin 2024-2025 raporundaki rakamlar ölçeği net gösteriyor: o yıl 317.985 geç hesap cezası kesildi, aynı yıl 47.673 birinci aşama itirazı yapıldı ve tüm aşamalar toplamında 10.258 ceza tahsil edilmedi ya da iptal edildi.

Bu sayfa itirazın nasıl yapıldığını, hangi gerekçelerin kabul edilip hangilerinin edilmediğini ve ödeme tarafında hangi kapıların açık olduğunu anlatır. Ceza tutarlarının nasıl kademelendiği ayrı bir sayfada duruyor. Buradaki bilgi genel bilgilendirmedir; hukuki ya da mali tavsiye değildir.

Bilmeniz gerekenler

Kabul edilen gerekçe dar bir kümede

gov.uk'un itiraz sayfası iki yol gösteriyor: son tarihe yakın bir zamanda gerçekleşen beklenmedik bir olay (örnek olarak ciddi hastalık ya da ölüm veriliyor) ve Companies House'un kendi hatası. Companies House'un ayrıntılı "late filing penalties" rehberi ölçütü daha net koyuyor: itiraz ancak durumun istisnai olduğunu gösterebiliyorsanız sonuç verir. Aynı rehberdeki örnek, son tarihten birkaç gün önce çıkan bir yangının şirket kayıtlarını yok etmesidir. Ortak nokta şu: olayın öngörülemez olması ve dosyalamayı fiilen imkânsız kılacak bir zamanda gerçekleşmesi.

Reddedilen gerekçeler önceden yayımlanmış

Companies House hangi gerekçelerin tek başına yeterli olmayacağını rehberinde tek tek sayıyor: şirketin faaliyetsiz olması, ödeyecek durumda olmamak, muhasebecinin hastalanması, muhasebeciye güvenmiş olmak, bunların şirketin ilk hesapları olması, dosyalama kurallarını bilmemek, şirketin veya yöneticilerinin mali zorlukta olması, hesapların postada gecikmesi veya kaybolması, yöneticilerin yurt dışında yaşaması ya da seyahatte olması, dosyalamadan başka bir yöneticinin sorumlu olması. Bu listenin son üç maddesi Türkiye'den kurulan şirketlerde en sık başvurulan gerekçelerdir.

Ölçüt olayın ağırlığı değil, dosyalamaya etkisi

Bağımsız hakemler 2024-2025 raporunda hastalık gerekçesini şöyle değerlendiriyor: belirleyici olan hastalığın ciddiyeti değil, dosyalamaya olan etkisidir. Şirkette birden fazla yönetici varsa diğerinin dosyalayabilmiş olacağı, hastalık uzun süredir devam ediyorsa alternatif bir düzenleme yapmak için zaman bulunduğu değerlendirmesi yapılıyor. İtiraz yazısında anlatılması gereken şey olayın kendisi değil, o olayın son tarihi kaçırmayı neden kaçınılmaz kıldığıdır.

Sorumluluk yöneticidedir

Hesapları süresi içinde teslim etme yükümlülüğü doğrudan yöneticiye aittir; ceza ise şirkete kesilir ve şirket öder. Bağımsız hakemlerin 2024-2025 raporunda, hakemlerin karara bağladığı 466 dosyanın yaklaşık beşte biri (95 dosya) muhasebeciyle ilgili gerekçelere dayanıyor ve bunlardan yalnızca biri kabul edilmiş. Raporda yasal sorumluluğun muhasebecide değil yöneticilerde olduğu açıkça yazılı. Yönetici hatasına dayanan 82 dosyada ise o yıl kabul edilen hiçbir itiraz yok.

Her ceza bildirimi için tek itiraz hakkı

Companies House'un çevrimiçi itiraz servisi, her ceza bildirimi için şu an yalnızca bir itiraz gönderilebildiğini yazıyor; aynı sınır gov.uk'un itiraz sayfasında da tekrarlanıyor. Aceleyle gönderilen eksik bir başvuru, sonradan bulduğunuz bir belgeyi eklemenizi zorlaştırır. Gerekçeyi ve belgeleri toparlamadan formu doldurmamak bu yüzden önemli.

Ödeme zorluğu itirazdan ayrı bir kapı

Ödeyememek itiraz gerekçesi olarak kabul edilmiyor. Ancak Companies House'un "late filing penalties" rehberinde, cezayı ödemekte zorlanan şirketlerden kısa bir süreye yayılmış aylık taksit talebinin normalde kabul edildiği yazıyor. Bu bir itiraz değil, ödeme düzenlemesidir; ikisini birbirine karıştırmamak gerekir.

İtiraz, beyan yükümlülüğünü durdurmaz

İtiraz etmiş olmanız eksik hesapların verilmesi gerektiği gerçeğini değiştirmez ve hesaplar verilmedikçe durum ağırlaşır. Üst üste iki mali yıl geç kalınırsa ceza ikiye katlanır. Hesapları vermemek ayrıca cezai bir suçtur ve bu kovuşturma, Companies House'un kestiği cezadan ayrı ve ona ek olarak yürür. Ödenmeyen ceza içinse Companies House borç tahsilat şirketleri ve hukuk büroları aracılığıyla mahkeme yoluna gidebilir. Bir nokta daha: Companies House açısından teslim, hesabın doğru formatta fiilen ulaşması demektir; zamanında gönderilip reddedilen bir beyanın düzeltilmiş hâli son tarihten sonra ulaşırsa ceza yine kesilir.

Ne yapmalısınız

  1. Ceza bildirimini ve referans numarasını bulun

    Bildirim şirketin kayıtlı adresine gönderilir ve itiraz başvurusunda istenecek ceza referansını taşır. Yazı elinizde değilse Companies House'a konu satırı "Lost penalty notice" olacak şekilde enquiries@companieshouse.gov.uk adresinden yazarak isteyebilirsiniz.

  2. Eksik hesapları verin

    İtirazın sonucunu beklemeyin. Hesaplar verilmediği sürece gecikme kademesi ilerler, ikinci ardışık yılda tutar ikiye katlanır ve beyan vermemenin cezai boyutu ayrıca işler.

  3. Gerekçeyi ve belgeleri hazırlayın

    Companies House, destekleyici belgelerde etkilenen kişinin veya şirketin tam adının ve ilgili tarihlerin bulunmasını istiyor; dosya başına 4 MB sınırı var. Anlatımı olay, tarih ve dosyalamaya etkisi sırasıyla kurun; sadece olayı anlatan bir yazı yeterli olmuyor.

  4. Çevrimiçi itiraz başvurusunu doldurun

    Companies House'un itiraz servisi şirket numarası, ceza referansı ve itiraz gerekçesi istiyor; destekleyici belgeler servis tarafından isteğe bağlı olarak listeleniyor, ancak gerekçeyi ayakta tutan şey genellikle o belgelerdir. Servis, başvurunun tamamlanmasının 30 dakikaya kadar sürebileceğini yazıyor. Her ceza bildirimi için tek başvuru hakkınız olduğunu unutmayın.

  5. Cevabı bekleyin, arayanlara durumu bildirin

    Companies House kararını size bildirene kadar beklemeniz gerekiyor. Ödenmemiş cezayla ilgili bir borç tahsilat şirketi veya hukuk bürosu sizinle temas kurarsa, gov.uk itiraz ettiğinizi onlara açıklamanızı söylüyor.

  6. Reddedilirse üst basamaklara taşıyın

    İlk itiraz reddedilirse dosya, Companies House'un Cardiff, Edinburgh veya Belfast ofisindeki Senior Casework Unit tarafından incelenir. Bu birim de cezayı yerinde görürse dosyayı bağımsız hakemlere (independent adjudicators) götürebilirsiniz. Hakemler de reddederse gov.uk'a göre son bir başvuruyu Registrar of Companies'e yapabilirsiniz; gov.uk bu sıranın izlenmesi gerektiğini, aksi hâlde registrar'ın dosyayı incelemeyeceğini yazıyor. Hakemlerin yetkisi sınırlıdır: sicil memurunu cezayı tahsil etmeme yönünde zorlayamazlar.

  7. Ödeme zorsa taksit talep edin

    Cezayı ödemekte zorlanıyorsanız durumu yazılı olarak açıklayarak enquiries@companieshouse.gov.uk adresine yazın; "late filing penalties" rehberi en güvenli ve hızlı yolun bu e-posta olduğunu söylüyor, yazılı başvuru yapamıyorsanız 0303 1234 500 numarasını arayabileceğinizi ekliyor. Aynı rehberde kısa süreye yayılmış aylık taksitin normalde kabul edildiği yazıyor.

Sık sorulanlar

İtiraz için bir son başvuru süresi var mı?

Companies House'un geç hesap cezası itiraz sayfalarında gün cinsinden yayımlanmış bir süre sınırı bulamadık. Buna karşılık ödenmemiş ceza için tahsilat süreci işlemeye devam ediyor, bu yüzden beklemenin bir faydası yok. Sıkça karıştırılan 28 günlük süre farklı bir rejime aittir: Ekonomik Suç ve Kurumsal Şeffaflık Kanunu kapsamındaki "financial penalty" kararlarına karşı mahkemeden izin isteme süresi 28 gündür ve başvurunun registrar'a 7 gün içinde yazılı olarak bildirilmesi gerekir. Geç hesap cezası bu rejimden ayrıdır ve doğrudan Companies House'a itiraz edilir.

Türkiye'de yaşıyorum, ceza mektubu elime geçmedi. Bu gerekçe olur mu?

Hayır. Companies House rehberinde "yöneticilerin yurt dışında yaşaması ya da seyahatte olması" ve "hesapların postada gecikmesi veya kaybolması" tek başına yeterli olmayan gerekçeler arasında sayılıyor. Ceza bildirimi sicildeki kayıtlı adrese gönderilir; o adresi kimsenin takip etmiyor olması sicil açısından mazeret değildir. Bu yüzden kayıtlı adresinizin kim tarafından, nasıl takip edildiği baştan çözülmesi gereken bir konudur.

Şirket hiç faaliyet göstermedi, ceza kalkar mı?

Hayır. Faaliyetsiz (dormant) olmak, rehberde tek başına yeterli olmayan gerekçeler listesinde açıkça yer alıyor. Faaliyetsizlik beyan verme yükümlülüğünü kaldırmaz, yalnızca daha basit bir beyan verme hakkı tanır; gecikme cezası da aynı şekilde uygulanır.

Muhasebecim dosyalamayı unuttu, sorumluluk onda değil mi?

Sicil açısından hayır. Rehber hem "muhasebeciye güvenmiş olmak" hem de "muhasebecinin hastalanması" gerekçelerini tek başına yeterli görmüyor. Bağımsız hakemlerin raporunda da hesapları dosyalamanın yasal sorumluluğunun muhasebecide değil yöneticilerde olduğu belirtiliyor. Hakemlerin karara bağladığı dosyaların yaklaşık beşte biri bu gerekçeye dayanıyor ve o yıl bu gerekçeyle kabul edilen tek bir dosya var. Muhasebecinizle aranızdaki sorumluluk ilişkisi ayrı bir konudur, Companies House'un muhatabı yöneticidir.

Ödeyecek durumda değilim, ceza silinir mi?

Hayır. Bağımsız hakemlerin raporunda gerekçe şöyle açıklanıyor: kanun bütün şirketlere aynı davranılmasını gerektiriyor ve şirketler arasında cezayı ödeyip ödeyemeyeceklerine göre bir ayrım yapmıyor. Ödeme zorluğu için doğru yol itiraz değil, taksit talebidir; "late filing penalties" rehberi kısa süreye yayılmış aylık taksitin normalde kabul edildiğini yazıyor.

Son tarih henüz geçmedi, itiraz yerine ne yapabilirim?

İtiraz cezadan sonraki yoldur. Son tarih geçmemişse doğru yol süre uzatma başvurusudur. Companies House, kontrolünüz dışında bir olay nedeniyle hesapları yetiştiremeyecekseniz uzatma başvurusu yapılabileceğini söylüyor; ancak başvurunun normal son tarihten önce yapılması gerekiyor ve kanunun izin verdiği azami dosyalama süresi 12 aydır. Son tarih geçtikten sonra bu kapı kapanır.

Hesapları zamanında gönderdim ama reddedildi. Ceza haklı mı?

Companies House açısından teslim, hesabın doğru formatta fiilen ulaşması demektir. Rehber bunu açıkça yazıyor: düzeltilmiş hesaplar geç verilirse şirkete gecikme cezası kesilir. Bu yüzden beyanı son güne bırakmamak tek gerçek korumadır. Reddin sebebi Companies House'un kendi hatasıysa durum değişir; "Companies House'un hata yapmış olması" itiraz sayfasında kabul edilebilir gerekçeler arasında sayılıyor.

İtiraz kaç basamaktan oluşuyor ve son merci kim?

Basamaklar şöyle: Companies House'a yapılan ilk itiraz; reddedilirse Cardiff, Edinburgh veya Belfast ofisindeki Senior Casework Unit incelemesi; o da cezayı yerinde görürse bağımsız hakemler; hakemler de reddederse Registrar of Companies'e yapılan son başvuru. gov.uk bu sıranın izlenmesini şart koşuyor, aksi hâlde registrar dosyayı incelemiyor. Ölçek şöyle: 2024-2025'te 409 dosya bağımsız hakemlere havale edildi, hakemler o yıl 466 dosyayı karara bağladı ve bunların 27'sini kabul etti, yani yaklaşık yüzde altısını. Hakemlerin reddettiği dosyalardan 74'ü registrar'a taşındı, registrar bunlardan birini kabul etti. Hakemlerin yetkisi de sınırlıdır; sicil memurunu cezayı tahsil etmeme yönünde zorlayamazlar.

İtirazı benim yerime siz yapabilir misiniz?

İtiraz başvurusu şirketin kendi beyanına dayanır; gerekçeyi ve belgeleri sağlayan sizsiniz. Bizim yaptığımız iş eksik beyanı hazırlayıp Companies House'a vermek ve bir sonraki dönemin tarihlerini takip etmektir; gecikmenin büyümesini durduran şey budur. Hiç kimse itirazın kabul edileceğini taahhüt edemez, çünkü sicil memurunun takdir yetkisi resmi rehberde "çok sınırlı" olarak tanımlanıyor. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirmedir; kendi durumunuz için mali müşavirinizle ya da bir hukukçuyla değerlendirme yapın.

Resmî kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler aşağıdaki resmî kaynaklara dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce kaynağı açıp teyit etmenizi öneririz. Buradakiler genel bilgilendirmedir, hukuki veya mali tavsiye değildir.

  • Appeal a penalty for filing your company accounts late — GOV.UK / Companies House Kabul edilebilir gerekçeler ("there were unexpected circumstances (for example serious illness or death) that happened close to the filing deadline" ve "Companies House made an error"), tek başına yetersiz gerekçeler, başvuruda istenen bilgiler, destekleyici belgelerde etkilenen kişinin veya şirketin tam adının ve ilgili tarihlerin bulunması şartı, dosya başına 4 MB sınırı, "You can only appeal once against a penalty notice", karar bildirilene kadar beklenmesi ve tahsilat şirketi ya da hukuk bürosu temas kurarsa itirazın onlara açıklanması.
  • Late filing penalties (rehber) — GOV.UK / Companies House "The registrar has very limited discretion to not collect a late filing penalty" ifadesi; itirazın ancak "circumstances are exceptional" gösterilebilirse sonuç vereceği; son tarihten birkaç gün önce çıkan bir yangının kayıtları yok etmesi örneği; tek başına yeterli olmayan gerekçelerin tam listesi (faaliyetsizlik, ödeyememe, muhasebecinin hastalanması, muhasebeciye güvenmek, ilk hesaplar, kuralları bilmemek, mali zorluk, postada gecikme veya kayıp, yöneticilerin yurt dışında olması veya seyahatte olması, başka bir yöneticinin sorumlu olması); Cardiff, Edinburgh veya Belfast ofisindeki Senior Casework Unit basamağı ve bağımsız hakemlerin sicil memurunun kararını bozamaması; "we'll normally accept payment over a short period by monthly instalments"; taksit talebinde enquiries@companieshouse.gov.uk adresinin en güvenli ve hızlı yol olduğu ve yazılı başvuru yapılamıyorsa 0303 1234 500 numarasının aranabileceği; ödenmeyen cezada borç tahsilat şirketleri ve hukuk büroları üzerinden mahkeme yolu; üst üste iki mali yıl geç kalınırsa cezanın ikiye katlanması; hesap veya onay beyanı vermemenin cezai bir suç olması.
  • Appeal a late filing penalty (çevrimiçi başvuru servisi) — Companies House "You can currently only submit one appeal for each penalty notice"; başvuru öncesi gereken bilgiler (şirket numarası, ceza referansı, itiraz gerekçesi ve isteğe bağlı destekleyici belgeler); "It may take up to 30 minutes to complete this application" — yani 30 dakikaya kadar sürebileceği.
  • Late filing penalties (GP5) — GOV.UK / Companies House "Delivery means actual receipt at Companies House in the correct format"; reddedilen hesapların düzeltilmiş hâli geç ulaşırsa cezanın kesilmesi; ceza bildiriminin kayıtlı adrese otomatik gönderilmesi ve içeriğinde son tarihin, fiili teslim tarihinin ve tutarın yer alması; hesapları süresinde teslim etme sorumluluğunun doğrudan yöneticide olması ("you're personally responsible for delivering your accounts before the time allowed runs out").
  • Annual report by the independent adjudicators to Companies House 2024 to 2025 — Companies House bağımsız hakemleri / GOV.UK 2024-2025 rakamları: 317.985 geç hesap cezası, 47.673 birinci aşama itirazı, hakemlere havale edilen 409 dosya, hakemlerin karara bağladığı 466 dosya, kabul veya kısmen kabul edilen 27 dosya (yüzde 6), registrar'a taşınan 74 dosya ve registrar'ın kabul ettiği 1 dosya, tüm aşamalarda tahsil edilmeyen veya iptal edilen 10.258 ceza. Değerlendirme ölçütleri: "It is not the severity of the illness, but the impact it had on the filing that is key"; "The law requires all companies to be treated the same. It does not make a distinction between companies on the basis of whether they can afford the penalty"; "The legal responsibility for filing accounts rests with the directors of the company, not their accountant"; muhasebeciyle ilgili 95 dosya (yüzde 20) ve bunlardan yalnızca birinin kabul edilmesi; yönetici hatasına dayanan 82 dosyada hiçbir itirazın kabul edilmemesi.
  • Applying for more time to file your company's accounts — GOV.UK / Companies House Uzatma başvurusunun kontrol dışı bir olaya dayanması gerektiği ("an event that's outside of your control"), "You must apply for the extension (or file your accounts) before your filing deadline" şartı ve "The law only allows a maximum filing period of 12 months" sınırı.
  • Pay a penalty to Companies House — GOV.UK / Companies House Ödeme yolları (çevrimiçi kart, banka havalesi ve yalnızca geç hesap cezaları için çek) ve kaybolan ceza bildiriminin "Lost penalty notice" konu satırıyla enquiries@companieshouse.gov.uk adresinden istenebilmesi. Bu sayfa telefon numarası vermez ve taksitten söz etmez ("You must pay the full amount" der); sayfadaki taksit ve telefon bilgisi "Late filing penalties" rehberinden alınmıştır.
  • Companies House approach to financial penalties — GOV.UK / Companies House Ekonomik Suç ve Kurumsal Şeffaflık Kanunu kapsamındaki finansal cezaların ayrı bir rejim olduğu; "You must apply to the court for permission to appeal within 28 days beginning on the day after the date the penalty notice is given" ve başvurunun registrar'a bildirilmesi için "within 7 days beginning with the date on which the application for permission was issued" süresi.
  • Prepare annual accounts for a private limited company: Penalties for late filing — GOV.UK İtiraz merdiveninin sırası ve son mercii: Late Filing Penalties Department'taki kıdemli vaka yöneticisi, ardından bağımsız hakemler, ardından "a final application to the Registrar of Companies"; "You must follow this process, otherwise the registrar will not review your appeal" şartı; beyan verilmemesi hâlinde şirketin sicilden silinebilmesi.

Bu süreci sizin adınıza yürütelim

Eksik beyanların hazırlanması ve Companies House yazışmaları bizim yaptığımız iş. Durumunuzu yazın, hangi yolun açık olduğunu birlikte görelim.

Karar vermeden önce rakamları görün

Maliyet hesaplayıcı, vergi rehberi ve beyan takvimi. Adresinizi bırakın, bağlantıları gönderelim.